Terapia neurologopedyczna
Pomoc w odzyskiwaniu i utrzymaniu mowy, języka oraz możliwości komunikowania się
Po udarze, urazie lub w przebiegu choroby neurologicznej mogą pojawić się trudności, których wcześniej nie było – problem ze znalezieniem słowa, rozumieniem wypowiedzi, czytaniem i pisaniem, niewyraźna mowa albo coraz większy wysiłek podczas mówienia.
Konsultacja neurologopedyczna pozwala ocenić aktualne możliwości pacjenta i odpowiedzieć na najważniejsze pytanie: co możemy zrobić teraz, żeby poprawić lub jak najdłużej zachować możliwość komunikowania się?
Czasami zmiana pojawia się nagle, np. po udarze. W chorobach takich jak stwardnienie rozsiane czy stwardnienie zanikowe boczne trudności mogą rozwijać się stopniowo.
Dla kogo jest terapia neurologopedyczna?
Po udarze mózgu
Jeżeli po udarze pojawiły się trudności z mówieniem, rozumieniem, nazywaniem, czytaniem, pisaniem albo wyraźnym wypowiadaniem słów.
Gdy trudno znaleźć słowa lub zbudować wypowiedź
Może to być objaw afazji. Pacjent wie, co chce powiedzieć, ale nie może znaleźć odpowiedniego słowa, myli nazwy, ma trudność z budowaniem zdań lub rozumieniem wypowiedzi innych osób.
Gdy mowa stała się niewyraźna lub mniej zrozumiała
W dyzartrii mowa może być wolniejsza, cichsza, niewyraźna lub bardziej monotonna, a wypowiadanie dłuższych zdań może wymagać większego wysiłku.
Gdy stwardnienie rozsiane wpływa na mowę
SM może powodować zmiany wyrazistości i tempa mowy, głosu, koordynacji oddechu z mówieniem, a u części pacjentów również trudności z połykaniem.
Gdy chorujesz na stwardnienie zanikowe boczne (SLA)
W SLA warto odpowiednio wcześnie ocenić mowę, głos i połykanie oraz zaplanować działania, które pomogą jak najdłużej zachować skuteczną komunikację.
Po urazie mózgu lub operacji neurochirurgicznej
Jeżeli po urazie lub zabiegu pojawiły się trudności z mówieniem, rozumieniem, komunikacją lub połykaniem.
Gdy choroba neurologiczna stopniowo zmienia mowę
W chorobach neurodegeneracyjnych trudności mogą narastać stopniowo. Terapia pomaga wykorzystywać zachowane możliwości i dostosowywać sposób komunikacji do aktualnych potrzeb.
Gdy bliska osoba ma trudność z komunikacją
Konsultacja może być pomocna również rodzinie i opiekunom. Pokazuję, jak rozmawiać z osobą z zaburzeniami mowy lub języka, aby ułatwić jej porozumiewanie się w codziennych sytuacjach.
Jak wygląda konsultacja?
01
Rozmowa z pacjentem i rodziną
Pytam o przebieg choroby, moment pojawienia się trudności, dotychczasowe leczenie i rehabilitację. Ważne jest dla mnie również to, co obecnie sprawia pacjentowi największą trudność w codziennym życiu.
02
Ocena mowy, języka i komunikacji
W zależności od problemu oceniam m.in. spontaniczne wypowiedzi, rozumienie mowy, nazywanie, powtarzanie, czytanie i pisanie. Przy dyzartrii sprawdzam również wyrazistość mowy, pracę aparatu artykulacyjnego, głos, tempo wypowiedzi oraz koordynację oddechu i mówienia.
03
Określenie najważniejszych trudności
Wyjaśniam pacjentowi i rodzinie, które funkcje są zaburzone, a które zachowane i mogą stanowić podstawę dalszej terapii. Wspólnie ustalamy, co jest obecnie najważniejszym celem – odzyskiwanie funkcji, poprawa komunikacji czy jej jak najdłuższe utrzymanie.
04
Indywidualny plan terapii
Plan terapii zależy od rozpoznania, etapu choroby i możliwości pacjenta. Inaczej pracujemy z osobą z afazją po udarze, inaczej z pacjentem z dyzartrią, a jeszcze inaczej z osobą z postępującą chorobą neurologiczną.
Co zyskujesz?
Lepsze zrozumienie trudności
Pacjent i jego bliscy dowiadują się, co dokładnie zostało zaburzone i nad czym możemy pracować.
Indywidualny plan terapii
Ćwiczenia i strategie są dobierane do konkretnej osoby, jej możliwości oraz sytuacji życiowej.
Łatwiejszą codzienną komunikację
Celem terapii jest nie tylko wykonanie ćwiczenia w gabinecie, ale przede wszystkim większa samodzielność w porozumiewaniu się w codziennym życiu.
Wsparcie dla rodziny
Bliscy otrzymują konkretne wskazówki, jak rozmawiać z pacjentem i jak pomagać mu bez odbierania samodzielności.
Anna Łobacz
LOGOPEDKA KLINICZNA
Od ponad 20 lat pracuję z osobami dorosłymi wymagającymi specjalistycznej terapii neurologopedycznej, w tym z pacjentami z afazją, dyzartrią oraz zaburzeniami komunikacji i połykania w przebiegu chorób neurologicznych.
W swojej pracy szczególnie ważne jest dla mnie spojrzenie na komunikację w sposób praktyczny – nie tylko na wynik badania, ale przede wszystkim na to, jak pacjent radzi sobie w rozmowie, w domu i w codziennych sytuacjach.
Prowadziłam również zajęcia dla studentów Uniwersytetu Warszawskiego z zakresu afazji, łącząc doświadczenie kliniczne z działalnością dydaktyczną.
Moim celem jest pomoc pacjentowi w odzyskiwaniu utraconych możliwości lub – w przypadku chorób postępujących – jak najdłuższym zachowaniu skutecznej i możliwie samodzielnej komunikacji.
Ile to kosztuje?
Konsultacja neurologopedyczna
300 zł
Czas: około 50 min
- Wywiad z pacjentem i/lub rodziną
- Ocenę mowy, języka i komunikacji
- Analizę dostępnej dokumentacji
- Ustalenie dalszych zaleceń
Terapia neurologopedyczna
300 zł
Czas: około 45–60 minut
Częstotliwość spotkań i zakres terapii ustalam indywidualnie, zależnie od rodzaju trudności i możliwości pacjenta.
Najczęstsze pytania
Warto rozpocząć ocenę i rehabilitację możliwie wcześnie, gdy tylko pozwala na to stan pacjenta. Terapia może być kontynuowana również wiele miesięcy, a czasem lat po udarze.
Sam upływ czasu nie przekreśla możliwości terapii. Podczas konsultacji oceniam aktualne możliwości pacjenta i sprawdzam, jakie cele będą w danym momencie realne i funkcjonalne.
W afazji problem dotyczy przede wszystkim języka – np. znajdowania słów, budowania wypowiedzi czy rozumienia. W dyzartrii pacjent może dokładnie wiedzieć, co chce powiedzieć, ale wykonanie ruchów potrzebnych do wyraźnego mówienia jest utrudnione.
Tak. W wielu przypadkach jest to bardzo pomocne. Rodzina może przekazać informacje o codziennym funkcjonowaniu pacjenta, a jednocześnie nauczyć się, jak ułatwiać mu komunikację.
Tak. Zakres terapii zależy od aktualnych objawów i może obejmować pracę nad wyrazistością mowy, głosem, oddechem, komunikacją oraz – jeśli występują trudności – funkcją połykania.
Tak. W SLA szczególnie ważne jest odpowiednio wczesne planowanie terapii i sposobów komunikacji. Wraz ze zmianą możliwości pacjenta dostosowujemy strategie do kolejnych etapów choroby.
Nie warto czekać do momentu, w którym komunikacja stanie się bardzo ograniczona. W chorobach postępujących dobrze jest odpowiednio wcześnie omówić również alternatywne i wspomagające sposoby komunikacji (AAC).
Tak. Jeżeli chorobie neurologicznej towarzyszą krztuszenie, kaszel podczas picia, trudności z przełykaniem lub wydłużenie czasu posiłków, mogę również przeprowadzić ocenę w kierunku dysfagii.
W wybranych przypadkach tak, po wcześniejszym ustaleniu. Pierwsze spotkanie najczęściej warto jednak przeprowadzić stacjonarnie, szczególnie jeśli poza zaburzeniami komunikacji występują również trudności z głosem lub połykaniem.
Umów konsultację
Jeżeli po udarze, urazie albo w przebiegu choroby neurologicznej trudniej jest mówić, znaleźć właściwe słowo, zrozumieć rozmówcę lub wyraźnie przekazać swoje potrzeby – zacznij od konsultacji. Ocenimy aktualne możliwości, ustalimy najważniejsze cele i zaplanujemy dalsze postępowanie – tak, aby terapia pomagała przede wszystkim w realnej, codziennej komunikacji. Zaczniemy od oceny funkcji połykania. Ustalimy, co może być przyczyną trudności, czy potrzebna jest dodatkowa diagnostyka i co można zrobić, aby jedzenie i picie było możliwie bezpieczne i komfortowe.
