Diagnoza i terapia logopedyczna dzieci

Gdy rozwój mowy, komunikacji lub funkcji oralnych dziecka budzi niepokój.

Rozwój mowy przebiega etapami, a na każdym z nich pojawiają się określone umiejętności językowe i komunikacyjne. Jeśli kolejne umiejętności pojawiają się z opóźnieniem, mowa dziecka jest niewyraźna, występują trudności z budowaniem wypowiedzi albo prawidłową realizacją głosek – warto sprawdzić, z czego to wynika.

Dlatego podczas konsultacji oceniamy nie tylko to, jak dziecko wypowiada poszczególne głoski, ale również rozwój mowy i języka oraz funkcje, które mają znaczenie dla prawidłowej artykulacji.

Celem konsultacji jest ustalenie, czy rozwój mowy i wymowy przebiega prawidłowo, z czego mogą wynikać trudności i czy dziecko potrzebuje terapii.

Trudności z wymową nie zawsze dotyczą wyłącznie samej artykulacji. Mogą być związane również z oddychaniem przez usta, nieprawidłową pozycją i pracą języka, sposobem połykania, ograniczoną ruchomością języka czy wadą zgryzu.

Kiedy warto zgłosić się z dzieckiem?

Rozwój mowy przebiega wolniej niż wskazuje na to etap rozwojowy

Jeśli około 2. roku życia dziecko nie mówi lub używa tylko kilku słów, a około 3. roku nadal mówi niewiele i nie łączy słów w wypowiedzi, nie warto czekać, że „jeszcze ma czas”. Konsultacja pokaże, czy rozwój mieści się w normie, czy dziecko potrzebuje wsparcia.

Mowa dziecka jest trudna do zrozumienia

Dziecko może opuszczać lub zamieniać głoski, upraszczać słowa albo mówić w sposób niewyraźny. Oceniamy, z czego wynikają te trudności i czy są adekwatne do aktualnego etapu rozwoju mowy.

Dziecko nieprawidłowo wymawia głoski

Trudności mogą dotyczyć jednej lub wielu głosek. Dziecko może je zastępować, opuszczać albo realizować w nieprawidłowy sposób. To, czy dana głoska powinna być już obecna w mowie, zawsze oceniamy w odniesieniu do wieku i etapu rozwoju dziecka.

Dziecko „sepleni”

Jeżeli podczas mówienia język pojawia się między zębami albo głoski brzmią nieprawidłowo, sprawdzamy nie tylko artykulację, ale również pozycję i pracę języka, sposób połykania i oddychania.

Dziecko oddycha przez usta lub ma często otwartą buzię

Sposób oddychania wpływa na pozycję języka, pracę warg oraz funkcjonowanie jamy ustnej. Długotrwałe oddychanie przez usta może wpływać na pozycję i pracę języka oraz zaburzać prawidłowe funkcje jamy ustnej. Może mieć również znaczenie dla rozwoju twarzoczaszki, zgryzu i postawy ciała. Jeżeli dziecko nie oddycha swobodnie przez nos, ważne jest również ustalenie przyczyny takiego stanu.

Język znajduje się między zębami lub leży na dnie jamy ustnej

Nieprawidłowa pozycja spoczynkowa języka może współwystępować z nieprawidłowym połykaniem, wadą zgryzu oraz trudnościami artykulacyjnymi. Dlatego terapia wymowy może wymagać wcześniejszej lub równoległej pracy nad prawidłową funkcją języka.

Dziecko ma skrócone wędzidełko podjęzykowe

Skrócone wędzidełko może ograniczać ruchomość języka i wpływać na jego funkcję. Podczas konsultacji oceniamy ruchomość i funkcję języka, a nie tylko wygląd wędzidełka. Jeżeli potrzebna jest dalsza konsultacja dotycząca ewentualnego zabiegu, ustalamy z rodzicami kolejne kroki.

Dziecko ma nieprawidłowy sposób połykania

Jeżeli podczas połykania język napiera na zęby lub wsuwa się między nie, może mieć to znaczenie zarówno dla artykulacji, jak i zgryzu.

Dziecko jest w trakcie leczenia ortodontycznego

Jeżeli ortodonta zwraca uwagę na nieprawidłową pozycję języka, sposób połykania lub oddychania, terapia logopedyczna i miofunkcjonalna może stanowić ważny element prowadzonego leczenia.

Jak wygląda konsultacja?

01

Rozmowa z rodzicem

Pytamy o rozwój mowy i komunikacji dziecka, pojawianie się kolejnych umiejętności językowych oraz zauważane trudności. Interesują nas również sposób oddychania, sen i chrapanie, jedzenie, gryzienie, żucie i połykanie oraz dotychczasowe leczenie laryngologiczne, stomatologiczne i ortodontyczne.

02

Ocena rozwoju mowy i wymowy

Sprawdzamy, jak dziecko rozumie mowę, komunikuje się i buduje wypowiedzi oraz jak realizuje poszczególne głoski. Oceniamy, które umiejętności są prawidłowe dla danego etapu rozwoju, a które wymagają wsparcia.

03

Ocena funkcji

Jeżeli jest to potrzebne, oceniamy również sposób oddychania, pozycję i ruchomość języka, funkcję warg, sposób połykania oraz funkcję wędzidełka podjęzykowego. Nie chodzi wyłącznie o odpowiedź na pytanie: „Której głoski dziecko nie mówi?” Chcemy również ustalić: „Dlaczego jej prawidłowa realizacja jest trudna?”

04

Plan terapii

Po konsultacji omawiamy z rodzicem wyniki i ustalamy dalsze postępowanie. Jeżeli terapia jest potrzebna, określamy jej najważniejsze cele. Jeśli problem wymaga również konsultacji laryngologicznej, ortodontycznej, stomatologicznej, fizjoterapeutycznej lub innej specjalistycznej diagnostyki, wskazujemy odpowiedni kierunek.

Co zyskujecie?

Wyraźniejszą i bardziej zrozumiałą mowę

Pracujemy nad prawidłową realizacją głosek oraz stopniowym przenoszeniem nowych umiejętności do spontanicznej mowy dziecka.

Wsparcie prawidłowego rozwoju mowy

Rozwijamy słownictwo, budowanie wypowiedzi, rozumienie oraz inne umiejętności językowe odpowiednio do etapu rozwoju i potrzeb dziecka.

Poprawę funkcji ważnych dla prawidłowej wymowy

Jeżeli trudności dotyczą również pozycji i pracy języka, oddychania, połykania czy pracy warg, uwzględniamy te obszary w terapii.

Terapię przyczyny, a nie tylko objawu

Nie koncentrujemy się wyłącznie na wielokrotnym powtarzaniu nieprawidłowo realizowanej głoski. Szukamy czynników, które mogą utrudniać jej prawidłowe wymawianie.

Indywidualny plan działania

Rodzic wie, nad czym pracujemy, dlaczego jest to ważne i w jaki sposób może wspierać dziecko w codziennych sytuacjach.

Anna Łobacz

Logopedka kliniczna, Onkologopedka, Terapeuta miofunkcjonalny, właścicielka Domu Terapeutycznego.

Katarzyna Luboradzka

Logopedka, Terapeuta miofunkcjonalny

Klaudia Stoczewska

Logopedka, Terapeuta miofunkcjonalny

Zuzanna Sekuła

Logopedka, Terapeuta miofunkcjonalny

Anna Łobacz
Katarzyna Luboradzka
Klaudia Stoczewska
Zuzanna Sekuła

Pracujemy z dziećmi z trudnościami w zakresie rozwoju mowy, języka, artykulacji oraz funkcji jamy ustnej wpływających na prawidłową wymowę.

Patrzymy na rozwój dziecka szerzej. Nie koncentrujemy się wyłącznie na ćwiczeniu pojedynczych głosek. Zwracamy uwagę również na oddychanie, pozycję i ruchomość języka, pracę warg, sposób połykania oraz warunki funkcjonalne potrzebne do prawidłowej artykulacji.

Jeżeli sytuacja tego wymaga, współpracujemy z laryngologami, ortodontami, stomatologami, fizjoterapeutami i innymi specjalistami.

Naszym celem jest znalezienie przyczyny trudności i prowadzenie terapii tak, aby jej efekty były widoczne przede wszystkim w codziennym mówieniu i komunikacji dziecka.

Ile to kosztuje?

Konsultacja logopedyczna

200 zł

Czas: około 55 minut

Terapia logopedyczna

180 zł

Czas: około 55 min

Cele i częstotliwość spotkań ustalamy indywidualnie, w zależności od wieku, etapu rozwoju oraz rodzaju trudności dziecka.

Najczęstsze pytania rodziców

Jeżeli rozwój mowy przebiega wolniej, mowa dziecka jest trudna do zrozumienia, pojawiają się nieprawidłowo realizowane głoski albo trudności dotyczą również pracy języka, oddychania czy połykania – warto przeprowadzić konsultację.

Nie każda nieprawidłowa realizacja głoski wymaga natychmiastowej terapii, ponieważ wymowa rozwija się etapami. Są jednak takie sposoby artykulacji, których nie warto utrwalać. Dlatego najlepiej najpierw ocenić sposób mówienia dziecka.

Warto sprawdzić, z czego wynika niewyraźna mowa. Znaczenie może mieć sposób realizacji głosek, ale również praca języka i warg czy inne elementy rozwoju mowy.

Tak. Jeżeli język podczas połykania i w spoczynku znajduje się między zębami, może to współwystępować również z międzyzębową realizacją głosek. Dlatego oceniamy zarówno wymowę, jak i funkcję języka.

Tak. Długotrwałe oddychanie przez usta może wpływać na pozycję języka i warg oraz funkcje jamy ustnej. Ważne jest jednak również ustalenie, dlaczego dziecko nie oddycha swobodnie przez nos.

Nie. Sam wygląd wędzidełka nie przesądza o występowaniu problemu. Ważna jest ruchomość i funkcja języka oraz rzeczywisty wpływ ograniczenia na artykulację i pozostałe funkcje.

To zależy od przyczyny problemu. Jeśli nieprawidłowa pozycja lub ograniczona ruchomość języka utrudnia artykulację, najpierw lub równolegle pracujemy nad funkcją.

Nie zawsze. Najpierw oceniamy rozwój dziecka. Czasami potrzebna jest regularna terapia, czasami wskazówki dla rodziców i obserwacja, a w innych sytuacjach dodatkowa diagnostyka.

Tak, szczególnie w przypadku młodszych dzieci. Rodzic otrzymuje konkretne wskazówki, dzięki którym może wspierać rozwój mowy i utrwalanie nowych umiejętności również poza gabinetem.

Umów konsultację

Nie musisz samodzielnie rozstrzygać, czy trudność dotyczy rozwoju mowy, artykulacji, pracy języka, wędzidełka, sposobu połykania czy oddychania. Od tego jest konsultacja. Ocenimy rozwój mowy i wymowę dziecka, a jeśli będzie to potrzebne – również pozycję i ruchomość języka, sposób oddychania, połykanie oraz inne funkcje mające znaczenie dla prawidłowej artykulacji. Po spotkaniu będziesz wiedzieć, czy dziecko potrzebuje terapii, co powinno być jej najważniejszym celem i jakie są kolejne kroki.